De Noordzee staat voor een ingrijpende transitie. De ruimte op zee wordt steeds intensiever benut voor energieproductie, natuurherstel, voedselproductie en infrastructuur. In deze context laat een recente academische thesis van de Universiteit Groningen zien dat praktijkgericht testen op zee een randvoorwaarde is voor succesvolle innovatie.
In haar onderzoek naar strategische maritieme ruimtelijke planning voor de offshore energietransitie analyseert Kusters (2025) hoe beleid, innovatie en ruimtegebruik op de Noordzee elkaar beïnvloeden. Een belangrijke conclusie is dat veel veelbelovende offshore technologieën vastlopen in de overgang van concept naar grootschalige toepassing. Niet vanwege technische tekortkomingen, maar omdat er onvoldoende mogelijkheden zijn om innovaties veilig, realistisch en langdurig onder echte zeecondities te testen.
De thesis laat zien dat het zonder praktijkdata ontbreekt aan vertrouwen bij vergunningverleners, investeerders en verzekeraars. Daardoor blijven innovaties hangen in pilots of demonstraties van beperkte omvang. Dit vertraagt niet alleen individuele projecten, maar remt de energietransitie op systeemniveau.
Daarnaast concludeert het onderzoek dat huidige maritieme ruimtelijke planning vaak nog onvoldoende ruimte biedt voor experiment en leren. Innovatie vraagt om flexibiliteit, terwijl beleid en vergunningverlening vaak zijn ingericht op bewezen, grootschalige toepassingen.
Een centraal inzicht uit de thesis is dat offshore test sites functioneren als brug tussen innovatie en beleid. Testlocaties maken het mogelijk om nieuwe technologieën binnen bestaande kaders te ontwikkelen, terwijl ze tegelijkertijd waardevolle input leveren voor toekomstig beleid, normering en ruimtelijke keuzes. Zo ontstaat een lerend systeem waarin praktijkervaring en beleid elkaar versterken.
Deze conclusies beschrijven de rol van de Offshore Test Site (OTS) voor de kust van Scheveningen. Binnen deze testlocatie worden innovaties beproefd in meerdere domeinen, waaronder energie, natuur, voedsel en remote & autonomous systems. Door technologieën onder realistische Noordzeecondities te testen, biedt de OTS ruimte voor experiment, validatie en leren, precies zoals de thesis aanbeveelt.
De OTS draagt daarmee bij aan verantwoord meervoudig ruimtegebruik en helpt innovaties sneller en zorgvuldiger de stap te maken van pilot naar praktijk.
De thesis bevestigt wat in de praktijk steeds zichtbaarder wordt: zonder testlocaties geen succesvolle transitie op zee. Offshore test sites zijn geen eindstation, maar een noodzakelijke tussenstap om innovaties veilig, schaalbaar en maatschappelijk verantwoord te laten landen binnen de complexe realiteit van de Noordzee.
Bron:
Kusters, J. (2025). Planning the North Sea: Towards strategic marine spatial planning for offshore energy transition. [Thesis fully internal (DIV), University of Groningen].
https://doi.org/10.33612/diss.1426454830
Campus@Sea
Hellingweg 9c
2583 DZ DEN HAAG
info@campusatsea.nl